Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 36. Hukuk Dairesi, Cumhuriyet Halk Partisi’nin istinafa taşınan kurultay davasıyla ilgili “mutlak butlan” kararı vererek 4-5 Kasım 2023’de yapılan 38. Olağan Kurultay’ı iptal etti. Siyasette yankı uyandıran kararla Genel Başkan Özgür Özel ile parti yönetiminin tedbiren görevden uzaklaştırılmasına, eski Genel Başkan Kılıçdaroğlu ve yönetiminin görevi devralmasına hükmetti.
Mahkemenin kesin hükümsüzlük gerekçesi
Cumhuriyet Halk Partisi devam eden kurultay davasında Mayıs ayında kritik bir gelişme yaşandı. Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 36. Hukuk Dairesi, ana muhalefet partisinin yönetim yapısını ve yakın dönemde gerçekleştirilen büyük kurultay kararlarını tamamen sarsan bir hukuki karara imza attı. Mahkeme, kurultay hakkında “mutlak butlan” yani kesin hükümsüzlük tespitinde bulundu.
yönetimde eskiye dönüş
Yargıdan çıkan bu hamlenin ardından, genel başkanlık makamı başta olmak üzere tüm idari mekanizmalarında köklü değişikliklerin kapısı resmen aralandı. Mahkeme tarafından ilan edilen mutlak butlan hükmüyle, CHP ‘de gerçekleştirilen ve Özgür Özel’in genel başkan seçildiği 2023 yılındaki 38. Olağan Kurultay yasal olarak tamamen geçersiz kabul edildi.
Bu yasal statü değişikliği, söz konusu kurultayda seçilerek göreve gelen yeni parti yönetiminin ve Genel Başkan Özgür Özel’in görevden uzaklaştırılması ve yönetimlerinin düşmesi anlamına geliyor. Ortaya çıkan hukuki tablo, Parti yönetimi ile muhalif gruplar arasındaki dengeleri değiştirecek nitelikte bir süreci resmen başlattı. Parti içerisindeki tüm idari mekanizmaların ve hukuki statünün, tartışmalı kurultayın öncesindeki döneme geri döneceği bildirildi.
Mutlak butlan nedir?
CHP kurultay davasında verilen “mutlak butlan” kararı, hukukta bir işlemin doğduğu andan itibaren tamamen geçersiz sayılması anlamına gelir. Bu kavramı en basit ve anlaşılır haliyle şu şekilde özetleyebiliriz:
Bir hukuki işlemin (örneğin bir sözleşmenin, bir seçimin veya kurultayın) yapılabilmesi için gereken temel şartlar görünüşte var olsa bile; eğer bu işlem kanunun emredici kurallarına, kamu düzenine, genel ahlaka ya da kişilik haklarına tamamen aykırıysa veya yapılması en baştan itibaren imkansızsa mutlak butlan ile sakatlanır.
Mutlak butlan durumunda ne olur?
-
En başından beri geçersizdir: Mutlak butlanla sakatlanan bir işlem, yapıldığı andan itibaren yasal olarak hiçbir sonuç doğurmaz. Hukuk dünyasında bu işlem “hiç yapılmamış” kabul edilir.
-
Sonradan düzeltilemez: Yapılan hata o kadar büyüktür ki, üzerinden zaman geçmesiyle veya tarafların sonradan onay vermesiyle bu işlem geçerli hale getirilemez.
-
Herkes ileri sürebilir: Menfaati olan herkes, herhangi bir zaman sınırlaması (zamanaşımı) olmaksızın bu işlemin geçersiz olduğunu iddia edebilir.
-
Hakim kendiliğinden dikkate alır: Bir dava açıldığında, hakim tarafların talep etmesini beklemeden bu geçersizlik durumunu kendiliğinden (re’sen) göz önünde bulundurmak ve işlemi iptal etmek zorundadır.